انيميشن والس با بشير نسل کشي صبرا و شتيلا
آنجا ايستاده واق واق مي کنند بيست و شش سگ
صورت هاي شرورشان را مي بينم آمده اند تا بکشند
آنها به بارتولد : کارفرماي من مي گويند
بواز رين را تحويل بده و گرنه مشتري هايت را مي خوريم
بيست و شش سگ ؟ دقيقا
از كجا مي داني 26 سگ بوده و نه 30 تا ؟
دارم به آنجا مي رسم
خب ؟ خب چي ؟
فكر مي كني چه اتفاقي مي افتد ؟
بيدار مي شوم هر بار در همان جا ؟
از كي ؟ دو سال و نيم
بعد از دو سال حالا مي گويي ؟ مرتيكه
به من نگو مرتيكه
اين کابوس ريشه در گذشته دارد
من همه چيز را بهت نگفتم مثل چي ؟
مي داني كه در لبنان
لبنان چي ؟
اوايل جنگ روستاهاي لبنان رفته
تا دنبال فلسطيني هاي فراري بگرديم
خب آره
وقتي كسي وارد روستا مي شود سگ ها بو کشيده و پارس مي کنند
همه بيدار شده و غريبه ها فرار مي كنند
يكي بايد حسابشان را مي رسيد و گرنه نيروها از بين مي رفتند
ولي چرا تو ؟
گروه مي دانست، نمي توانم آدم بکشم : لذا به من گفتند
برو جلو و سگ کشي بکن
بيست وشش سگ تک تک شان را به ياد دارم
صورت ها، زخم ها، نگاهشان بيست و شش سگ
چقدر طول کشيد تا سگ ها به خوابت آمدن ؟
بيست سال
هيچ راهي را امتحان كردي ؟ مثل چي ؟
معالجه، روان پزشک ماساژ ژاپني شياتسو
نه فقط به تو زنگ زدم
من فقط فيلمساز هستم
فيلم ها نمي توانند معالجه کنند ؟
تو در فيلم ها با خيلي چيزها برخورد داشتي
ولي نه اينجور مسايل
هيچ بازتابي از لبنان دريافت نکردي ؟
نه در واقع نه
مطمئني ؟
نه
از بيروت، صبرا و شتيلا ؟ خب چي ؟
از شتيلا چي ؟ فقط صد متر با کشتار فاصله داشتي
يک چيزي حدود 200 تا 300 متر
واقعيت اينست او در سيستم جايي ندارد
هيچ بازتاب يا خوابي ؟ هيچ وقت بهش فكر نمي كني ؟
نه، نه
نه
آن وقت خوبي ؟ آره ؟
تو اينطور فكر مي كني ؟ مطمئنا
مطمئني ؟ بله، به چيزي فكر مي كنم
مطمئن مطمئن
ملاقات با بواز زمستان 2006 برگزار شد
آن شب براي اولين بار طي 20 سال
برگشتم به زمانِ جنگ در لبنان
نه فقط لبنان بلکه بيروت
نه فقط بيروت بلكه كشتارِ پناهندگان صبرا و شتيلا
مشكل كجاست ؟ ساعت 6:30 صبح است
همه ما دوستايي داريم وكيل، دكتر و روانشناس
بعضي اوقات رفاقت خرج بر مي دارد
ولي تو بيخودي دوست وكيلت را ساعت 6:30 صبح بيدار نمي كني
وكيل شخصي ام ده برابر تو ارزان تر است
من فقط نمي فهمم
چرا بواز خواب سگ ها را مي بيند ؟
چرا بايد ذهنم را آشفته کند به من هيچ ربطي ندارد
حافظه، جذب كننده است اين آزمايش رواني را بگير
به برخي افراد، 10 عکس متفاوت از دوران كودكي نشان مي دهند
نُه تا واقعا مالِ كودكي شان بوده و يكي کاذب است
يعني يک پارک تفريحي كه تا بحال هيچ كدام نديده اند
هشتاد درصد آنها خودشان را پيدا كردند
آنها عکس جعلي را با عکس واقعي اشتباه مي گيرند
بيست درصد نمي توانستند به ياد آورند
محققان دوباره ازشان سوال كردند
براي بار دوم بقيه هم گفتند كه عكس را به ياد مي آورند
با والدينم چه روز خوبي در پارك داشتم
آنها چند تا تجربه ساختگي را به ياد داشتند
ذهن پويا و زنده است
اگر بعضي جزئيات نيستند
ذهن خلاء بوجود آمده را با مسايل تخيلي پر مي کند
پس تصوير ذهن من از قتل عام مثل آن عكس، جعلي است ؟
هيچ وقت اتفاق نيفتاده ؟ به جايش چيزي ابداع کنم ؟
ولي خودش واقعيت ندارد ؟
آنجا کي با تو بود ؟
كارمي دوستِ دوران مدرسه
و يک نفر ديگر هم بود كه نمي شناختم
از كارمي بپرس چي به ياد دارد الان هلند زندگي مي کند
او 20 ساله كه آنجاست
اگر خيلي اذيتي برو هلند و ازش بپرس
خطرناك نيست ؟
شايد چيزهايي را کشف کنم که نمي خواهم در مورد خودم بدانم
اصلا
فقط چيزهايي را روشن کن که مي خواهي بداني
ما جايي كه واقعا نخواهيم نمي رويم
طبيعت انساني، ما را از رفتن به جاهاي تاريک باز مي دارد
ذهن ما رو به جايي برده كه لازم است برويم
همهِ آن را مي بيني ؟
آره
همش مال منه
همش ؟
از اون درخت ها تا رودخانه
همه مال توست ؟ بله با آن خانه
چهار هکتار زمين
اينهمه فقط با فروش فلافل ؟ فقط از فلافل
عجب بيا و ببين
چقدر فلافل فروختي ؟ سه سال كافي بود
اوايل دهه 90 يه دکان كوچك در اترخت داشتم
خوردن غذاي بهداشتي مد شده بود خاورميانه هم همين طور
فلافل، هم بهداشتي هستند و هم از خاورميانه
همه فكر كردند تو فيزيکدان هسته اي مي شوي
كي گفته ؟
نمي دانم، خانواده ات خانواده من، دوستان مان
فكر كردن تا 40 سالگي كانديد جايزه نوبل مي شوي
اون آينده سر 20 سالگي تمام شد
سرده ؟
سرده ؟ دارم يخ مي زنم بيا بريم داخل
همه راه را بايد پياده برويم ؟
جالبه كه الان سر و كله ات پيدا شده
چرا ؟ وقتي زنگ زدي
تازه با پسر 7 ساله ام - توماس داشتم مي رفتم بيرون
موقع بازي کردن با تفنگ پلاستيکي : شروع كرد به سوال پرسيدن
در جنگ چكار مي كردي ؟ به كسي هم شليك كردي ؟
كشتي ؟ نمي دانم
بيا برويم تو تا گرم شويم
اشكالي ندارد از پسرت در حال برف بازي نقاشي بكشم
نه
اصلا هر چقدر مي خواي بكش
من دنبالش مي دوم
عکس اشكالي ندارد فقط فيلم نگير
جالب و عجيب به نظر مي رسد ما را به جنگ فرستادند
با يک قايق كوچک – عشقي كه ارتش اجاره كرده بود
آنها در فکر گمراه کردن دشمن و شروع حمله غير منتظره بودند
منظورت از قايق عشقي چيه ؟ يک قايق با مشروب و خوشگذراني ؟
چي گفتي ؟ خب، من آنطور تصورش كردم
بعدا فهميدم كه يک قايق كماندويي قديمي بوده
در 18 سالگي بنظر باهوش مي آمدي اصلا تو را يک جنگجو نمي ديدم
راستش بخاطر يک دليل عملي برايم مهم بود
احساس مي كردم همه مثل خرگوش دور خودشان مي چرخيدند
... و من به همين خاطر تنها چطوري بگم ؟
تنها كسي كه در شطرنج و رياضي مهارت داشت
ولي مسئله مردانگي بود بايد به همه ثابت مي كردم
كه بهترين جنگجو و يک قهرمان بزرگ بودم
موفق شدي ؟
بله خيلي خوب پيش رفتم
احساسِ قدرت و توانايي داشتم
بعد جنگ آغاز شده و ما را سوار آن قايق عشقي - لعنتي كردند
... بعدش من تو چي ؟
مثل يک خوك بالا آوردم
فكر كردم دشمن چي فکر مي کند اگر وضعيت ترحم برانگيزم را ببيند
دست آخر روي عرشه افتاده و خوابم برد
موقع ترس خوابم مي برد
تا به امروز، با خوابيدن از آن فرار کرده و هذيان مي گويم
بيهوش روي عرشه
خواب ديدم كه يک زن آمده
و پسرانگي من را مي گيرد
من دوستاني را ديدم كه جلوي چشمانم آتش گرفتند ؟
كجا ؟ در قايق
من قبل از لنگر انداختن بلند شدم صبح شده و ما به يک شهر رسيديم
كدام شهر ؟ چه مي دانم ؟
شايد شهر صيدا
بي توجه به ترس و تشويشي كه داشتيم مثل ديوانه ها شروع به شليك كرديم
به كي ؟ چه مي دانم ؟
بعد يک مرسدس قديمي سر رسيد
همه مثل ديوانه ها بهش تير مي زدند
دو سال آموزش ديديم ولي ترس داشتيم
يک ترسِ غير قابل كنترل
بعدش سكوت سكوتِ عجيب مرگ
در پايان روز
ويراني ها را مي ديديم
بدون اينكه بدانيم كجا هستيم
... داخل ماشين
چي در ماشين بود ؟
اجسادِ يک خانواده
چرا اومدي اينجا ؟
من ؟ من
حافظه ام را از دست دادم
در تصادف ؟ چي ؟
تصادف كردي ؟ منظورت چيه ؟
با يک ماشين سر كار ؟
نه ! تصادفي نيستم
فقط نمي توانم از جنگ لبنان چيزي بخاطر آورم
فقط يک تصوير در ذهنم است
بنابر دلايلي تو هم در آن هستي
چه تصويري ؟
تو هم آنجا بودي ؟
گفتنش سخته
منظورت چيه ؟ آنجا بودي ؟
گفتنش سخته
از كشتار چيزي يادم نمي آيد
ولي هنگام قتل عام در بيروت بودي
آره، خاطرم هست آنجا بودم
رژه رفتن در بيروت را هرگز از ياد نمي برم
ولي قتل عام چطوري يادته ؟
از حافظه ام پاک شده است
درسته قتل عام
وقتي با تاکسي فرودگاه آمستردام مي رفتم، اتفاق افتاد
ناگهان همه خاطره ها برگشتند
نه توهمي نه بيهوشي
روز اول جنگ 19 ساله بودم حتي ريشم در نيامده بود
داريم از يک خيابان عبور مي كنيم يک طرف پر از درخت ميوه
يک طرف ديگر، دريا به همه جا شليک مي كنيم
به همه چيز تا شب برسد
وقتي بعد از ظهر توقف کرديم : افسر بهم گفت
جنازه ها و زخمي ها را بياوريد
برويد چالشان کنيد
چالشان كنيم ؟ بله، چال كنيد
كجا ؟
از كجا بدانم ؟ آن بيرون، نزديك روشنايي
ببريد آنجا
پس بايد همه راه را برگردم
قبلا زخم هاي روباز نديده بودم يا حتي خونريزي
ولي يکباره مسئول تانكي بودم که پر از جنازه و زخمي بود
در تاريکي دنبال راه نجات و روشنايي مي گشتم
بايد چيكار كنيم ؟ چرا نمي گويي، چيكار كنيم ؟
شليك كن به كي ؟
چه مي دانم ؟ فقط بزن
بهتر نيست دعا كنيم ؟ پس دعا كن و بزن
بالاخره نور هاله مانند هليكوپتر را ديديم
وقتي به نور نزديک تر شديم جنازه و زخمي ها، همه جا بودند
مثل ربات همه را تخليه كرديم انگار نه انگار كه وجود داشتيم
بعد دور زديم و رفتيم
روز اول جنگ
من جنازه ها و زخمي ها را
از داخل تانک ها كنار جاده بردم
الان دنبال کساني مي گردم كه با من بودند
ممکن است جزو افراد شما بوده باشند ؟
بنظر منطقي مي آيد ما در منطقه بوديم
در قسمت غربي ممكنه
با اين عکس من را شناسايي مي کني ؟
نه
حتي چهره خودم در آن دوران را فراموش کرده ام
عبور از مرز راش هانيكرا مثل يک گردش بود
عكس گرفتيم
جوك گفتيم
فرصت داشتيم خوش بگذرانيم قبل از شروع عمليات
صبح بخير لبنان
خيلي درد و رنج بايد تحمل كني
صبح بخير لبنان
منظره هاي خيلي زيبا همه جا پر از درخت بود
چند تا خانه هم بود يک صحنه داستاني و ايده آل
يواش رفتن ماشين هم اجازه مي داد تا از مناظر لذت ببريم
ممكنه رؤياهات به واقعيت بپيوندند
ممكنه كابوس هايت تمام شوند
وجود تو ستودني است لبنان
داخل تانک احساس امنيت مي كني
تانك، واقعا عظيم الجثه و سر بسته است
داخل تانک
! ما امن بوديم
تو را تکه تکه مي کنند
و تا زمان مرگ در آغوشم بودي
تا زمان مرگ در آغوشم بودي
تو عشقِ زندگي من هستي
اي زندگي كوتاه و كوتاه من
من را تکه تکه كن
خونريزي دارم
ناگهان ارتباط ما با فرمانده قطع شده و ديگر صدايي نشنيديم
كنارتان بود ؟ آره
من ديديم كه سرش افتاد جلوتر
رفتم داخل و ديدم تانك پر از خون شده
خون داشت از گردنش بيرون مي جهيد
تو، فرمانده دوم بودي ؟ بله بودم
ولي سريع عمل نكردم
فقط داخل تانك مانده و به شليک متقابل فکر نکرديم
دو دقيقه بعد
يک انفجار صورت گرفت همه در فکر فرار از تانك بودند
بدون اسلحه در رفتيم
آنهايي كه ماندند داخل تانك كشته شدند
تا توانستم تند دويدم
به شكل زيگزاگ طرف دريا
تنها فكرم اين بود
که همه چيز تمام شد
آنها بزودي مي رسيدند بايد منتظر مرگ مي شدم
ديدم از کدام ساختمان شليک مي کنند همچنين فرمانده شان را ديدم
اميدوار بودم بيايد نزديک تر
نمي دانم چرا شروع به عقب نشيني كردند
احساس كردم سربازان خودي من را رد کرده اند
به واکنش مادرم فکر کردم وقتي که موضوع را مي شنيد
ما خيلي بهم نزديك بوديم انگار دست راست او بودم
من تنها بچه اي بودم كه كارهاي بيرون خانه را مي کرد
مثل بچه اول
زيرچشمي نگاهشان كردم ديدم صحبت کرده و سيگار مي كشند
تعجب کردم
چرا متوجه من نشدند
چند بار ديگر سرك كشيدم احتمالا تصور مي کردند
همه در آن حمله كشته شده اند
تصميم گرفتم منتظر تاريکي بمانم
مخفيگاه خوبي داشتم
نمي دانم چرا ولي تصميمم گرفتم
شنا كرده و از راه دريا بروم
نمي خواستم نزديك ساحل بمانم براي همين شنا كردم
وقتي حس كردم کاملا دور شده ام به سمت جنوب رفتم
دريا چطوري بود ؟
آرام بدون موج
احساس آرامش و صلح داشتم فقط من بودم و دريا
احساس امنيت داشتم چون دريا آرام بود
ولي هنوز خيلي مي ترسيدم
كه توانم را از دست داده و غرق شوم
يا اينكه كسي متوجه من شده و با شليک بکشد
همينطور كه داشتم در درياي آرام شنا مي كردم
يک دفعه صداي بلندي شنيدم
احساس كردم دريا به تپش افتاده
زيرا فشار آن من را زير آب کشيد
بدنم از ترس به لرزه افتاده بود
از فاصله دور نور ديده و به همان سمت شنا كردم
ممكن بود نيروهاي اسرائيل باشند
به شنا ادامه دادم ولي قدرتم کاملا تحليل رفته
و به سختي دست و پايم را تكان مي دادم
گاهي اوقات فقط مي گذاشتم آب من را با خودش ببرد
بالاخره به ساحل رسيده و شروع كردم به راه رفتن
راديوها به زبان عبري صحبت مي كنند
مي دانستم
عليرغم خستگي مفرط بايد به آنها برسم
در کمال تعجب پيش همان گروهي بوده که من را نپذيرفته بودند
بعد از اينكه به گروه رسيدم
احساس كردم
اين من بودم كه همراهانم را ترك كردم
هميشه احساس مي كردم كه آنها با من
مثل كسي برخورد کرده كه نتوانست دوستانش را نجات دهد
انگار از ميدان جنگ فرار كردم تا فقط جان خودم را نجات دهم
گاهي اوقات احساس عذاب مي كردم
رابطه خودم را با خانواده كشته ها قطع كردم
اوايل رفتم سر قبرهايشان ولي بعدا اينکار را نکردم
مي خواستم فراموش كنم نمي خواستم آن لحظه ها يادم بيايند
با قبرستان رفتن چه احساسي داشتي ؟ احساس گناه
وقتي بالاي قبرشان ايستادم احساس گناه مي كردم
انگار كوتاهي كردم
کاري را که مي بايست انجام ندادم
من قهرماني نبوده كه اسلحه برداشته و جان آدم ها را نجات بدهم
من اينطوري نيستم
امروز صيدا را بمباران كردند
اول صبح توده هاي دود راه انداختند
نزديك بود با تابوت به خانه برگردم
من امروز صيدا را بمباران كردم
يک ماه بعد از شناي روني دياگ
ارتش، ساحلي را گرفت که او از آنجا فرار کرده بود
آنها بما گفتند که بزودي به بيروت حمله کرده و همه مي ميريم
ولي نزديك ساحل خيلي در فکر مرگ نبوديم
يک آلونک از برگ هاي موز داشتم
وقتي بهش فكر مي كنم
هنوز از بوي ادکلن نعناع حالت تهوع مي گيرم
دهه هاي 80 خيلي معروف شده بود از جمله براي هم اتاقي من، فرنكل
اسانس نعناع نه فقط يک ادکلن بلکه مُد روزگار بود
نعناع چطور ازش استفاده مي كرديد ؟
نشانم بده
يک قطره از آبش را اينطور توي دستت مي چكاني
اين شكلي
همراهانت هميشه مي دانستند كه تو آنجايي
يادم مي آيد : دوستانم مي گفتند
فرنكل، تو مثل خرگوش خيلي تند راه مي روي
چطور مي تواني ؟ با نعناع
در تاريكي شب هم نمي توانستم از دستشان در بروم
عطرش خيلي خوبه حتي توي دشت
من هنوز ازش استفاده مي كنم
امروز بيروت را بمباران كردم
وقتي ماشه را مي چکاني
غريبه ها روانه جهنم مي شوند
امروز بيروت را بمباران كردم
وقتي ماشه را مي چکاني
غريبه ها روانه جهنم مي شوند
البته يکسري بي گناه را هم همراه آنها مي كشيم
اگر نزديك مرگ مي شدم نمي توانستم بگويم
من هر روز بيروت را بمباران كردم
گور به گور آريل شارون قصاب صبرا و شتيلا
: ريتم روزانه ما اين بود صبح بيدار مي شديم
داخل ماهي تابه صبحانه را آماده مي کرديم
گوشت گاو و تخم مرغ
يک شناي كوچک هم مي رفتيم
سپس لباس نظامي را پوشيده ! مي رفتيم دنبال تروريست ها
يكي داد زد فرنكل
ديدم يک پسر آر پي جي را نگه داشته
يک بچه
فرنكل من هم آنجا بودم ؟
آره، از دوره آموزشي همه جا با من بودي
حتي آنجا ؟ بله آنجا هم
خوبه معلومه كه آنجا بودم
احتمال دارد اينهمه فاجعه را بياد نياورم ؟
: متخصص پست تروما تفکيک انگاري
يعني فرد حادثه را تجربه کرده ولي احساس مي کند، بيرون آن بوده
يک بار مرد جواني را ديدم يک عكاس آماتور
سال 1983 ازش پرسيدم كه چطور آن جنگ وحشتناک را تاب آورد ؟
جواب داد : تقريبا آسان بود مثل تعطيلات نگاهش مي کردم
او به خودش القاء مي کرد ! واي، چه صحنه هاي زيبايي
تيراندازي، توپخانه مردمان مجروح و جيغ و فرياد
او همه چيز را از لنز خيالي دوربين مي نگريست
بعد : يک اتفاقي افتاد
دوربين او شكست
: گفت کابوس وقتي سراغش آمد
که نزديكي اصطبل اسب ها در بيروت رسيدند
اسب هاي مسابقه
آنجا لاشه هاي زيادي از اسب هاي عربي ديده
که همگي کشته شده بودند
گفت : قلبم شكست جنگ مال آدم ها بود
اسب ها چه گناهي کرده که لايق چنين زجري باشند ؟
او طاقت نياورد اسب هاي مُرده را ببيند
زيرا خودش را گول زده تا بيرون از اتفاقات باشد
جنگ براي او فقط يک فيلم بود
اينکار ازش محافظت مي كرد
ولي بعد از ديدن اسب هاي مُرده ديگر نتوانست واقعيت را انکار کند
ترس همه وجودش را فرا گرفته و مي لرزيد
قبلا بهم گفتي باغ هاي ميوه را يادت نمي آيد
جايي كه پسره با آر پي جي ايستاده بود
چيزي از برگشت به خانه و گفتگو با دوستان يادت مي آيد ؟
چيزي که تو را يادِ اتفاقات جنگ بيندازد ؟
بله كاملا مثلا ؟
خيلي خوب مي توانم تك تك مرخصي ها را به ياد آورم
آغاز جنگ را بيا دارم وقتي 10 ساله بوده
و همه چيز يكباره ايستاد چونکه پدرها در جبهه بودند
كودكان با مادرانشان داخل خانه ها مانده
و پشت مخفيگاه ها در تاريكي پنهان شدند
آنها منتظر يک هواپيما بوده تا بمباران کرده و کشته شوند
هيچ كسي حتي فكر بيرون رفتن را نمي كرد
وقتي بعد از 6 هفته اولين بار از جنگ لبنان بازگشتم
همه چيز طوري بوده که انگار جنگي وجود نداشت
: هنگام مرخصي فقط يک هدف داشتم پيدا کردن دوست دخترم، يالي
کسي که يک شب قبل از جنگ مرا تنها گذاشته بود
يادت مي آيد چطور اينها را درست مي کرديم ؟
آماده اي ؟
خاطرات دارند بر مي گردند
با ديدن افرادي که بهم خدمت مي کردند الان تقريبا همه چيز را بياد دارم
تا كدام کجا ؟ تا اولين روز جنگ و محاصره بيروت
يادت مي آيد كه يک هفته قبلش يالي تو را جا گذاشت ؟
از كجا مي داني ؟
مگر نمي دانستي عاشقش بودم ؟
نه اين را نمي دانستم
واقعيت دارد
چي شده ؟ داستان مالِ 20 سال پيش است
اشكالي ندارد عصباني نيستم
تو حداقل خانه و خانواده ات را داشتي
چه خانه اي ؟ كدام خانواده ؟
تو از هيچي خبر نداري
پدرم
، براي اينكه راحت زندگي كنم از دوران جنگِ خودش گفت
از جنگ جهاني دوم و سربازهاي روسي در استالينگراد
بعد از يکسال در جبهه بودن فقط 2 شبانه روز مرخصي داشتند
، آنها سوار قطار شده بسوي خانه رفته و به ايستگاه رسيدند
در ايستگاه فک و فاميل را به آغوش کشيده
بعد دوباره سوار قطار شده تا برگردن به جبهه
فهميدي ؟
فكر مي كرد اين حرف ها آرامم مي کند و البته حق با او بود
من بعد از 24 ساعت دوباره به جنگ برگشتم
آن موقع ماشين هاي بمب گذاري شده در بورسِ جنگ بودند
البته امروزه هم بازارشان گرم است
راسته کارشان انفجار است يک انفجار مهيب
بعد رسيدم به يک ويلا در حوالي بيروت
همه چيز از طلا ساخته شده بود
روكش هاي مجلل، سنگ مرمر وسايل طلا و همه چيز
يک افسر جلوي تلويزيون نشسته و به من نگاه نمي كند
: مدام تكرار مي کرد بزن بره جلو
لوله كش مي آيد
! آمدم تا لوله هايتان را چک كنم اينجاست ... پايين
ابزار من را ديدي ؟ كدام ابزار ؟
همان آچارِ بلند و کلفت
بزن بره جلو
وايستا
نوار را عوض کرده : و مي گويد
از مرسدس بنز قرمز يک خبر دستمان رسيده
دارد مي آيد نيروهايت را از بين ببرد
تو اول منفجرش كن
هر مرسدس بنز قرمزي را ؟ احمق
مرسدس بنز آمد ؟
کل شب را صبر كرديم
تا بنزي را بزنيم که مي خواست منفجرمان کند
ترسِ بدترين ها را داشتيم
بعد نيمه هاي شب تلفن زنگ زد
بشير مرده
كدام بشير ؟ بشير جميل
رييس جمهور منتخب لبنان
يک برادر، هم پيمان و مسيحي كشته شده
همه را بيدار كنيد بايد تا 2 ساعت ديگر بيروت باشيد
از پرواز به بيروت زياد به ياد ندارم
يادم مي آيد دايم به مرگ فکر مي کردم
چون که دوست دخترم يالي هفته پيش تركم كرده بود
با مرگ از او انتقام مي گرفتم
او تا آخر عمر در عذاب مرگ غوطه ور مي شد
وقتي در خيالِ مرگ خودم سير مي كردم
بيروت رسيديم
يک شهر با هتل ها و سواحل
و مردمي كه بسرعت در حركت بودند
در فرودگاه بين المللي فرود آمديم
هليكوپتر ما در کنار خط هواپيمايي فرانسه، تي دبليو اي
و هواپيمايي انگليس فرود آمد
بتدريج احساس مي کردم سفر خارج رفته ام
كاملا هيجان زده بودم
بعضي اوقات از ترمينال فرودگاه خارج مي شدم
انگار يک سفر تفريحي مي رفتم
يه مزرعه رؤيايي
حتي در ترمينال ايستادم
تا مقصد سفر را انتخاب کنم
قبل از سوار شدن
تصميم با خودم بود
پرواز ساعت 14:10 به لندن را مي بينم
ساعت 15:20 به پاريس
ساعت 16 به نيويورک
در ترمينال چرخيده و فروشگاه ها را مي بينم
جواهرات تنباكو
الكل
يک دفعه از رؤيا بيرون آمده و فهميدم که چه خبر است
از پشت پنجره ديدم
هواپيماهاي تي دبليو اي و فرانسه ، لاشه هاي اوراقي و سوخته بودند
مغازه ها خالي بوده و خيلي وقت پيش غارت شده بودند
و جدول پروازها ماه ها تغييري نکرده بود
بعد صداهايي به گوشم خورد
صداي بمب و خمپاره ها را در شهر شنيدم
كم كم فهميدم كجا هستم
و نگران اين بوده بعدا چه اتفاقي مي افتد
از فرودگاه بسوي شهر راهپيمايي مي کنيم
هتل هاي بلند را بالاي سرمان مي بينيم
دريا يک طرف ما را گرفته
از كنار تفرجگاه گذشته و بسوي يک تقاطع بزرگ مي رويم
بعد تيرانداز مخفي از طبقات بالا به ما شليک مي کند
نمي بينيم از كجا آمده يا كي شليك مي كند
يک سرباز زخمي سر تقاطع بود ولي نمي توانستيم، طرفش برويم
تا حد مرگ ترسيده بوديم
بعد وسط اين معركه
خبرنگار تلويزيون، ران بن يشالي سر و كله اش پيدا مي شود
او به سمت ما آمده و مثل مرد آهني بين تيرها جاخالي مي دهد
هر چند تيرها از بغلش مي گذرند ولي آرام است
يک فيلمبردار جلو او وحشت زده راه مي رود
از ترس لرزيده و نمي تواند اطراف کلاه خودش را ببيند
تقاطع بزرگي بود
يک طرف آن بسوي خيابون حمرا مي رفت
يعني بسوي غرب بيروت
يک صداي سوزان و خش خش مانند را مي شنيديم
بسوي ما موشک آر پي جي شليک کردند
صدايشان شبيه تيرهاي سرخپوستانِ آمريکا بود
تو صداي انفجار را نمي شنوي
ولي همين صداي خس خس بعدا ديوارها را مي ترکاند
در اين گير و دار غير نظامي ها روي بالكن بودند
زن ها، بچه ها و سالمندان
داشتند وضعيت را مثل فيلم سينمايي نگاه مي کردند
از هر طرف به ما شليک مي کردند
نمي توانستيم طرف ديگر خيابان برويم
در دوران سربازي هميشه تيربار مگ دستم بود
در آموزش افسري فکر کردم چيزي غير از مگ بکار ببرم
آنها هم يک تفنگ گاليل به من دادند
وسط يک درگيري شديد متوجه شدم
مهارت تيراندازي من با گاليل مثل اسلحه سابق نيست
دلم همان تيربار مگ را مي خواست که بهش عادت کرده بودم
: به اريز گفتم لطفي در حقم بكن
مگ را به من بده نمي توانم با گاليل از اينجا عبور كنم
مگ را بده تا باهم از خيابون عبور کنيم
من بهتر شليک مي كنم
: او گفت مگر ديوانه شده اي ؟
دارند به ما شليک مي کنند بهتر است تمرکز کني
بالاخره به اين نتيجه رسيدم يک قدم جدي برداشته
او را بگيرم : و بهش بگويم
گوش کن اريز مگ را بده و گرنه با زور مي گيرم
بالاخره مي گيرم
فرنكل رسيد به تقاطع
گلوله ها از هر طرف به سمت او سرازير بودند
به جاي عبور از تقاطع
ديدم كه دارد مي رقصد انگار در حالت خلسه فرو رفته بود
به تيراندازان بد و بيراه مي گفت انگار مي خواست تا ابد آنجا بماند
شايد مي خواست رقصش را وسط تيراندازي نشان دهد
به پوسترهاي بشير كه بالاي سرش بوده
و هوادارن بشير که چند متر آنطرف : آماده انتقام و سلاخي بودند
يعني كشتارهاي صبرا و شتيلا
دارد بتدريج يادم مي آيد
آدم هاي زيادي ديده و چه قصه هايي که نشنيده ام
داستان هايي در مورد خودم
نمي خواستم باورشان كنم
پس چي را به ياد نمي آوري ؟
غير از روز قتل عام همه چيزها را به ياد دارم
نمي فهمم چرا مردم اينقدر تعجب کردند
از کشتاري که فالانژها براه انداختند
تمام مدت مي دانستم که چقدر وحشي هستند
در زمان حمله به بيروت ما داخل كشتارگاه بوديم
كجا ؟ در كشتار گاه، محل دفن زباله ها
جايي كه فلسطيني ها را بازجويي و اعدام مي کردند
مانند سفرِ ال اس دي بود
آنها اجساد فلسطيني هاي را قطعه قطعه کرده
و براي ذوب شدن داخل محلول فرمالين مي ريختند
انگشت ها، چشم ها و هر چيز ديگري
تصاوير بشير همه جا بود
گردن بندهاي بشير، ساعت هاي بشير و هر چيز ديگري
بشير براي آن ها مثل ديويد بوئي – مطرب براي من بود
يک ستاره، سمبل شاهزاده، ستودني
شايد حتي تمايلات اروتيک هم نسبت به او داشتند
كاملا شهواني
سمبل آنها پادشاه مي شد و ما تاج را روي سرش مي گذاشتيم
روز بعد او را کشتند
واضح بود كه انتقام خونش را بطور ظالمانه اي مي گرفتند
طوري رفتار مي کردند انگار زن هايشان را كشته بودند
مسئله مربوط به حيثيت خانواده بود
چرا برگشتي ؟
هنوز بخاطر کشتارهاي ساحل توهم مي بينم
و تو نيز آنجا با من بودي
قاطي کرده اي
تو وسواس گرفته اي
ساحل ... واقعا از چي مي گويي ؟ كي آن شب در ساحل بود ؟
كدام ساحل ؟
من به بن بست رسيدم
هيچ كسي را كه با من در كشتارها بوده، پيدا نمي كنم
هيچ كسي را
هيچ خاطره اي ! از آن روزها وجود ندارد
من فقط يک تصوير ذهني دارم
و كارمي بعنوان تنها فرد داخل تصوير انكار مي كند كه با من بوده
ولي بهرحال واقعي است يک تصوير
ولي مال توست ... توضيح بدهم ؟ بله
تعبير دريا در خواب چيه ؟ ترس، احساسات
کشتار تو را ترسانده و متشنج مي کند زيرا به آن نزديک بودي
اين تعبير نمي تواند کمکم کند
وسواس تو به قتل عام خيلي قبل از صبرا و شتيلا بوده
وسواس تو ! ريشه در يک داستان تاريخي دارد
والدين تو در آشويتس – کذايي بودند ؟
پس اين وسواس از 6 سالگي با تو بوده
تو از اردوگاه کار اجباري اين وسواس را همراه داشتي
تنها راه حل اينست كه بفهمي واقعا چه اتفاقي افتاده
در صبرا و شتيلا از مردم بپرس
برو ببين واقعا چه اتفاقي افتاده از كساني كه آنجا بودند، بپرس
جزئيات بيشتري را پيدا كرده و بکمک آن ها
شايد بفهمي کجا بوده
و نقش خودت چي بوده است
آن روز به ما پست هاي مشخصي داده بودند
در واقع روي يک تپه بود
اين تپه روبروي قسمت غربيِ اردوگاه پناهندگان بود
از جايي که ايستاده بودم مي توانستم داخل اردوگاه را ببينم
گاهي تيراندازي مي شد سعي كرديم آنها را مكان يابي كرده
و جواب دهيم
فالانژ هاي مسيحي از راه رسيدند
با وسايل كامل و يونيفورم ارتش اسرائيلي
پشت تانک ها سنگر گرفتند
براي يک دستور فرا خوانده شدم به انگليسي نوشته شده بود
درباره چي بود ؟ به ما گفتند كه مسيحي ها
وارد اردوگاه شده و بايد تحت پوشش بگيريم
وقتي اردوگاه را پاكسازي كردند
ما كنترل را بدست مي گيريم
از چي پاكسازي كنند ؟ ! تروريست هاي فلسطيني
فردا صبح شروع كردند به آوردن غير نظامي ها
آنها را به سمت اردوگاه بردند
داخل يک صف بلند و طولاني
مواظب شان بوده و تفنگ به سمت آنها گرفته بودند
و گاه گاهي به آسمان تير مي انداختند
زنان پيرمردها و کودکان
به صف مي رفتند سمت استاديوم
از توي تانک فكر كردي آنها را كجا مي برند
درباره اش فكر كردي ؟
نه راستش چون هر جايي كه مي رفتيم
يک سخنراني مي شد براي ورود به اردوگاه
غيرنظامي ها را جدا کرده و باقيمانده ها شورشي حساب مي شدند
عادي بود که قبل از اشغال منطقه : به غير نظاميان بگويند
اگر نمي خواهيد آزار ببينيد ! پس بياييد بيرون
آن روز رفتم به شهر ساحلي دوكا
محوطه اي بود كه نيروهاي اسرائيل آنجا بودند
در مسير
چندين ماشينِ فالانژهاي مسيحي را ديدم
آنها در مسير فرودگاه قهقهه هاي مستانه سر مي دادند
در فرودگاه دوستم را ديده که فرمانده واحد زرهي بود
: گفت
شنيدي در اردوگاه پناهندگان چه خبر شده ؟
به صبرا و شتيلا اشاره كرد
پرسيدم چه اتفاقي افتاده ؟
گفت : خودم نديدم ولي مي گويند يک قتل عام وحشتناک رخ داده
فلسطيني ها را سلاخي کرده و داخل کاميون ها ريخته اند
شنيدم كه روي سينه هاي اجساد صليب حک کرده اند
آنها به طرز فجيعي زخمي شده بودند
بعد با کاميون به مقصد نامعلومي ارسال شدند
ما يكي از فالانژها را ديديم
داشت يک پيرمرد را مي برد
بعد صداي شليك شنيديم
صداي شليک
بعد سرباز تنها آمد بيرون
ازش پرسيديم چي اتفاقي افتاده
نفهميديم چي گفت ولي با زبان اشاره شليک را نشان داد
فهميديم که به پيرمرد گفته زانو بزن
وقتي كه نكرده دوباره گفته
بعد به شكم و سرش شليك كرده
هرگز به چيزي مشکوک نشدي
وقتي كاميون ها خالي مي رفتند داخل و پر بر مي گشتند
يا زنان و بچه ها بيرون آورده شده و بلدوزرها مي رفتند داخل ؟
البته
فكر نكردي چرا زودتر متوجه نشدي ؟
بله
فقط وقتي متوجه شدم ! كه نيروهايم گفتند
آنها از بالاي تانك ها فرياد زدند
که آنجا دارند مردم را اعدام مي کنند
آنها گفتند كه مردم را رديف کرده و به گلوله بستند
براي همين با افسر مافوق تماس گرفته
و گفتم كه از حوادث اردوگاه چي شنيدم
جواب داد : خبر داريم، وضعيت در كنترل بوده و گزارش مي کنيم
تا جايي كه مي دانيم مسئوليت قضيه بر عهده ارتش است
ستاد عمليات کجا قرار داشت ؟
خيلي نزديک پشت بام يک ساختمان بلند
چقدر بلند ؟ آنقدر بلند که همه چيز را ببينند
آنها حتما ديد بهتري نسبت به من داشتند
نمي خواستم شب را پياده روي کنم لذا بسوي خانه ام در باهابدا راندم
يک آپارتمان در بيروت داشتم
موشه فريدمن، همراه من بود تصميم گرفتيم شام درست كنيم
موشه يکسري از دوستانِ هنگ 211 را دعوت كرده بود
فرمانده هنگ موقع صرف شام از من خواست باهم صحبت کنيم
: او گفت ران
نيروهاي من گفتند که در اردوگاه ! دارند مردم را مي کشند
سپس چند مورد را : تعريف نمود
خانواده ها را دسته جمعي اعدام کرده اند
: پرسيدم خودت ديده اي
گفت : خودم نه ولي سربازها گفتند
همچنين افسراني كه اينجا هستند خبر دارند
وقتي که آنها ساعت 11:30 رفتند
ويسکي را سر کشيده و به وزير جنگ آريل شارون زنگ زدم
او در مزرعه اش
ظاهرا در حال خواب بود
گفتم كه شنيده ام در اردوگاه حمام خون براه افتاده
فلسطيني ها را تيرباران مي کنند ! بايد جلويشان را بگيريم
: پرسيد خودت ديده اي ؟
گفتم نه ولي سربازها ديده اند
: جواب داد اوکي
خوب شد که گفتي همه اش همين بود
عادتا مي گويند : موضوع را بررسي و پيگيري مي کنيم ... ولي او نگفت
فقط گفت : مرسي ! سال نو مبارک
بعد برگشت تو رختخواب
باور نکردني است فالانژهاي مسيحي
پناهندگان بي گناه را کشتار صنعتي کردند
سربازان، اطراف اردوگاه چندين حلقه زده بودند
هر يک از حلقه ها چيزهايي مي دانستند
اولين حلقه از همه بيشتر مطلع بود
ولي قضيه را نتوانستند زير سبيلي رد کنند
زيرا متوجه نبودند كه شاهداني هم هستند
خودت در كدام حلقه بودي ؟
دوم يا سوم
آنجا چكار مي كردي ؟
پشت بام ايستاده و ديديم آنها آسمان را روشن کردند
با چي ؟ گلوله هاي منور
فالانژها مي توانستند زير منورها جنايت شان را مرتکب شوند
تو هم گلوله منور شليک کردي ؟ مگر مهمه ؟
چرا مهم باشد اينکه منور شليک کرده باشم
يا فقط آنها را ديده که به کشتار مردم کمک مي کنند ؟
در آن وضعيت ذهني برايت مهم نبوده است
نمي تواني قتل عام را بياد آوري زيرا به نظر تو
آدمکشان و تماشاچي ها همه جزو يک حلقه بودند
تو در 19 سالگي احساس گناه كردي
ولي عامدانه نقش نازي ها را بازي کردي
گلوله منور شليک کردي ولي کسي را نکشتي
من 5:30 از خواب برخاسته و بقيه را هم بيدار نمودم
همه را
سپس بسوي صبرا و شتيلا راندم
وقتي رسيدم
چه فاجعه اي
آن نقاشي گتوي ورشو را بياد داري ؟
هماني که يک بچه دستانش را بالا گرفته
با صف هاي بلندِ زنان و کودکان
شبيه آن بود
مي خواستم به فرماندهي تيپ و دفتر آموس بروم
ولي او ناگهان سر رسيده و تا اول کاروان جلو رفت
ژست هاي عصبي او مجبورشان كرد بايستند
آنجا همه چيز تمام شد
فورا ! تيراندازي را متوقف کنيد
اين يک دستور است ! فورا تيراندازي را متوقف کنيد
همه فورا به خانه هايشان برگردند
فالانژها در طول خيابان عقب نشيني کرده
و زنان و بچه ها نيز به اردوگاه برگشتند
فلسطيني ها ؟ بله
: به افرادم گفتم مي رويم داخل
همراه زنان و بچه ها
مي رويم ببينيم چه اتفاقي افتاده
اردوگاه پر از خرده سنگ بود
چشمم گرفت
يک دستِ كوچولو ديدم
دست بچه از لاي ويرانه ها زده بود بيرون
از نزديک تر نگاه کرده و موها را ديدم
يک دست مو با خاك پوشيده شده بود
ولي نه يک سر بود
يک سر و يک دست
هم سن و سالِ دختر کوچولوي من بود
او هم موهاي فرفري داشت
خانه هاي اردوگاه يک حياط کوچک داشتند
اکنون حياط ها پر از اجساد زنان و کودکان بود
مردهاي جوان اول اعدام شده
و بعد بقيه خانواده را کشته بودند
وارد يک كوچه شدم كوچه اي باريک
خيلي باريک
كوچه پر از جنازه مردان جوان بود
از کشته ها پشته ساخته بودند
اينهمه جنازه بي جان
آن موقع فهميدم ! در قتل عام چه اتفاقي افتاده
در تاريخ 16 تا 19 سپتامبر سياه 1982 بعد از خروج چريک هاي ساف از لبنان
ارتش جنايتکار رژيمک صهيون تحت سرکردگي آريل شارون آدمکش
با همدستي فالانژهاي مسيحي لبنان و به بهانه خونخواهي ترور بشير جميل
نسل کشي پناهندگان فلسطيني در کمپ هاي صبرا و شتيلا را کليد زدند
در جريان اين وحشيگري عريان چندين هزار زن و کودک و سالمند آواره
کشتار صنعتي شده و اجسادشان در گورهاي دسته جمعي پرتاب گرديد
اين جنايت وحشتناک در خاموشي مطلق دمکراسي لجن و حقوق بشر کذايي - غربي
و تحت لواي شعار اصلي : صهيونيسم جهاني بوقوع پيوست
سرزمين بدون ملت ! براي ملت بدون سرزمين
: مترجمان اصلي فواد - پاتريس لومومبا
ويراستاري، ترمينولوژي واژگان : ملخص نگاري و باز تکثير
انتشارات پاتريک آرگوئلو فريدون حسين زاده
بنياد کارلوس ! متخصص در لايروبي رسوبات ذهني